Yamaha XV1900 Stratoliner / Roadliner / Midnight Star: japońska lokomotywa w stylu art déco [historia, wersje, dane techniczne, ile koni, ile pali, ile waży, cruiser]

Yamaha XV1900 Stratoliner, w Europie znana jako Midnight Star 1900, to imponujący cruiser o potężnej sylwetce i eleganckiej, nostalgicznej stylistyce. Motocykl zadebiutował w 2006 roku, był produkowany przez ponad dekadę i doczekał się kilku ciekawych wersji. Jego potężny V-twin do dziś pozostaje największym pojemnościowo silnikiem, jaki napędzał motocykle Yamahy. Modele z serii Stratoliner / Roadliner / Midnight Star wciąż są poszukiwane na rynku motocykli używanych i uchodzą za jedną z najbardziej udanych japońskich interpretacji amerykańskiej klasyki.

Ten motocykl już na pierwszy rzut oka robi niesamowite wrażenie, zwłaszcza na fanach gatunku. Masywny V-twin, mnóstwo chromu i detale w stylu art déco sprawiają, że trudno przejść obok niego obojętnie. Mimo klasycznego wyglądu kryje on w sobie nowoczesne rozwiązania techniczne, które zapewniają niezawodność, osiągi i wygodę w długich trasach. Stratoliner to motocykl stworzony z myślą o dalekich podróżach w komforcie i stylu, skierowany do doświadczonych motocyklistów ceniących zarówno charakter cruiserów, jak i praktyczność maszyn turystycznych.

Więcej, mocniej!

W 1994 roku Yamaha stworzyła w działającą tylko w Stanach Zjednoczonych i Kanadzie sub-markę Star Motorcycles, pod którą aż do 2016 roku oferowała swoje jednoślady w klasycznym stylu. Był to ruch marketingowy mający na celu lepsze dopasowanie się do amerykańskiego rynku cruiserów, zdominowanego przez Harleya-Davidsona. Yamaha chciała, by ich duże V-twiny były postrzegane nie jako typowe motocykle japońskie, lecz jako cruisery z własną tożsamością i stylistyką. Produkcja tych maszyn odbywała się w Japonii, ale projektowane były w amerykańskim oddziale Yamahy.

Pod koniec lat 90. i na początku 2000. rosło zapotrzebowanie na coraz większe i mocniejsze cruisery. Yamaha miała już w ofercie udaną „gwiezdną” serię (Wild Star, Road Star), ale konkurencja na rynku – zwłaszcza w USA – nieustannie rosła. Potrzebna była nowa konstrukcja, spełniająca zaostrzone normy emisji i jednocześnie atrakcyjna dla klientów szukających jeszcze większego i mocniejszego cruisera.

Podniebna inspiracja

Odpowiedzią była premiera modelu XV1900 w 2006 roku. Zaprezentowano go w dwóch odmianach: Roadliner (wersja klasyczna, „goły” cruiser) oraz Stratoliner (wersja turystyczna z dodatkami). Nazwa Stratoliner nie była przypadkowa – inspiracją był legendarny Boeing 307 Stratoliner z 1938 r., pierwszy pasażerski samolot z kabiną ciśnieniową, symbol luksusowych podróży na dużym pułapie. Był to czytelny sygnał, że nowy motocykl Yamahy ma wynieść komfort cruisera na jeszcze wyższy poziom.

Pierwsze egzemplarze trafiły na rynek amerykański jeszcze w sezonie 2006. Do Europy model zawitał niedługo później, pod nazwą Yamaha XV1900 Midnight Star. Był to z grubsza ten sam sprzęt, dostosowany do lokalnych wymogów, miał np. nieco cichszy układ wydechowy.

Japoński cruiser stylistyką nawiązywał do motocykli i aut z lat 30. i 40. – duża, opływowa przednia lampa, kierunkowskazy w kształcie łez, trzy chromowane listwy na zbiorniku paliwa niczym ozdoby dawnych radioodbiorników czy klasyczny prędkościomierz w konsoli na baku od razu przywoływały klimat art déco. Projektanci zadbali, by mimo pokaźnych gabarytów motocykla, jego sylwetka była smukła i zwężała się ku tyłowi. 

Co ważne, pod retro-obudową kryła się nowoczesna technika – między innymi zupełnie nowy silnik spełniający normy emisji spalin oraz lekka rama z aluminium. XV1900 był nie tylko mocniejszy, ale i lżejszy od wcześniejszych modeli. Jego aluminiowa rama ważyła tylko ok. 16 kg, o ponad 10 kg mniej niż stalowe ramy poprzedników. Produkcja wszystkich wersji XV1900 trwała do około 2017 roku, kiedy to Yamaha zakończyła ten rozdział z powodu zmian rynkowych i nowych regulacji prawnych.

Silnik i osiągi

Sercem Stratolinera i pozostałych modeli z tej rodziny jest potężny, dwucylindrowy silnik w układzie V, o pojemności 1854 cm3 (113 cali). Ten chłodzony powietrzem V-twin o kącie rozwarcia cylindrów 48° wyposażono w rozrząd OHV z dwoma zaworami na cylinder i dwa wałki wyrównoważające, by ograniczyć wibracje typowe dla tak dużych widlastych jednostek. Generuje on niecałe 100 KM mocy oraz około 167 Nm momentu obrotowego przy zaledwie 2250 obr./min. W praktyce oznacza to fenomenalną elastyczność. Nie bez powodu mówi się, że XV1900 dysponuje jednym z najmocniejszych silników V-twin z rozrządem popychaczowym, jakie kiedykolwiek produkowano seryjnie. Przyspieszenie od 0 do 100 km/h zajmuje około 5 sekund, co jak na 350-kilogramowy motocykl jest wynikiem imponującym.

Yamaha wyposażyła ten klasyczny motor w kilka nowoczesnych rozwiązań. Elektroniczny wtrysk paliwa dba o kulturę pracy i ekonomię, a unikatowy w segmencie cruiserów system EXUP (Exhaust Ultimate Power Valve) w układzie wydechowym poprawia przebieg momentu obrotowego przy niskich obrotach i pozwala wykrzesać maksymalną moc na wysokich. Co ciekawe, EXUP znany był wcześniej z motocykli sportowych Yamahy – tu zastosowano go po raz pierwszy w „gulgoczącym” krążowniku, aby zapewnić płynne oddawanie mocy w całym zakresie obrotów. Silnik otrzymał także m.in. spryskiwanie denek tłoków olejem i specjalne kanały chłodzące wokół zaworów wydechowych, by poradzić sobie z temperaturą generowaną przez tak dużą jednostkę. Skrzynia biegów jest 5-stopniowa, zestopniowana „na długo” – na piątce Stratoliner leniwie pomrukuje na autostradzie, nie męcząc silnika przesadnie wysokimi obrotami. Moment trafia na tylne koło poprzez pas napędowy – rozwiązanie lżejsze od wału i bezobsługowe w porównaniu do łańcucha. Całość przekłada się na wysoką kulturę pracy i łatwość obsługi podczas dalekich podróży.

Yamaha MT-01: szaleństwo i metoda. Ile pojedzie, ile ma koni, ile pali, ile przyjemności! [dane techniczne, ceny] 

Podwozie i komfort jazdy

Mimo ogromnego silnika i masywnej formy, Yamaha XV1900 zaskakuje dobrą manewrowością i stabilnością. Kluczem do sukcesu okazała się nowa rama – aluminiowa podwójna kołyska. Zbudowana z kilku dużych odlewów aluminiowych, jest sztywna i lekka. Do ramy przymocowano odwrócony widelec teleskopowy zamknięty w klasycznych obudowach oraz ukryty z tyłu pojedynczy amortyzator. Rozstaw osi to aż 1715 mm – motocykl jest długi niczym mały samochód – jednak dzięki nisko położonemu środkowi ciężkości i szerokiej kierownicy prowadzi się zaskakująco lekko jak na swój rozmiar i chętnie składa się w zakręty. Oczywiście trzeba pamiętać o niewielkim prześwicie i nisko umieszczonych podestach, którymi łatwo przytrzeć o asfalt.

Wygoda była priorytetem przy projektowaniu Stratolinera. Wysokość siedzenia to około 70-71 cm nad podłożem, co w połączeniu szerokim, miękko wyściełanym siodłem daje poczucie „wtopienia się” w motocykl. Niska kanapa ułatwia manewrowanie maszyną na postoju, większość jeźdźców bez trudu postawi obie stopy płasko na ziemi. Masa własna Stratolinera z płynami to ok. 340–360 kg (w zależności od wersji i wyposażenia dodatkowego). Podniesienie go z podpórki bocznej wymaga użycia pewnej siły, jednak podczas jazdy ciężar ten znika – motocykl płynie po drodze bardzo stabilnie, nie poddając się podmuchom wiatru czy turbulencjom za ciężarówkami.

Zawieszenie zestrojono komfortowo, typowo pod cruiserowo-turystyczne zastosowania. Nierówności są wybierane miękko, a motocykl nawet na dziurawej drodze zachowuje się przewidywalnie. Oczywiście przy szybkiej jeździe po krętej drodze czuć, że to nie sportowa maszyna – przechyły są ograniczone, a miękkie zawieszenie nie lubi gwałtownych zmian kierunku. Jednak do spokojnego krążenia po szosie czy autostradzie zawieszenie pasuje idealnie, zapewniając efekt „leżaka na kołach”. Hamulce również trzymają klasę – z przodu zamontowano dwie tarcze 298 mm z 4-tłoczkowymi zaciskami, z tyłu dużą tarczę 320 mm z zaciskiem 1-tłoczkowym. Układ hamulcowy daje pewność zatrzymania ciężkiego motocykla i jest łatwo dozowalny, choć wymaga użycia sporej siły na klamce. 

Na pełny komfort wpływa też ochrona przed wiatrem. W wersjach Stratoliner (oraz S) standardowa wysoka szyba dobrze odchyla pęd powietrza od torsu i głowy jeźdźca, umożliwiając długie godziny jazdy bez nadmiernego zmęczenia. Z kolei wersja Deluxe z batwingiem oferuje miejsce na gadżety umilające podróż (audio, nawigacja itp.). Długie trasy ułatwia zbiornik paliwa o pojemności 17 litrów, co przy umiarkowanym spalaniu (średnio 5-6 l/100 km podczas spokojnej jazdy) daje przyzwoity zasięg w okolicach 250-300 km.

Wersje i odmiany modelu

Yamaha przygotowała kilka wersji i edycji XV1900, różniących się wyposażeniem i wykończeniem, aby trafić w zróżnicowane gusta cruiserowców na różnych rynkach.

Roadliner (XV1900) – podstawowa wersja bez dodatków turystycznych, oferowana w USA pod marką Star. Klasyczny cruiser z minimalną ilością akcesoriów – brak mu fabrycznej szyby, kufrów czy oparcia pasażera. Przeznaczony dla purystów ceniących czystą linię motocykla w stylu retro. W Europie odpowiednikiem Roadlinera był Midnight Star 1900 w standardowej konfiguracji.

Stratoliner (XV1900CT) – wersja turystyczna bazująca na Roadlinerze, fabrycznie wyposażona w demontowaną szybę, obleczone skórą twarde kufry oraz wygodne oparcie pasażera. Ten zestaw czynił z motocykla pełnoprawnego cruisera na dłuższe trasy, bez rezygnacji z klasycznego stylu.

Stratoliner / Roadliner S – wyróżniała się bogatszym wykończeniem: więcej elementów z polerowanego aluminium i pokrytych chromem (m.in. osłony widelca, pokrywy silnika, dźwignie, wsporniki itp.). Mechanicznie była identyczna, różnice dotyczyły głównie estetyki. Wersje S były kierowane do klientów, którzy oczekiwali od motocykla maksymalnego efektu wizualnego.

Midnight – edycja kolorystyczna dostępna w początkowych latach produkcji. Midnight Stratoliner/Roadliner charakteryzował się „mrocznym” malowaniem z minimalną ilością chromu i większością elementów wykończonych na czarno. 

Stratoliner Deluxe (XV1900 CFD) – najbogatsza i najbardziej ukierunkowana na turystykę wersja, zaprezentowana jako nowość na 2010 rok. Yamaha postanowiła wejść w segment tzw. baggerów, konkurując m.in. z Harleyem Street Glide. Stratoliner Deluxe ma dużą owiewkę typu „batwing” z wbudowanym reflektorem oraz krótką szybą ochronną. Zrezygnowano z klasycznego okrągłego licznika na rzecz kokpitu w owiewce, mieszczącego również system audio z głośnikami i wejściem dla zewnętrznego odtwarzacza. Standardowo montowano również sztywne kufry (malowane w kolorze nadwozia, większe niż w zwykłym Stratolinerze). Zgodnie z linią baggerów, zabrakło natomiast oparcia pasażera. W późniejszych latach w owiewce Deluxe pojawiła się także nawigacja Garmin oraz opcje łączności Bluetooth, a nawet radio satelitarne. Niestety Stratoliner Deluxe oferowany był głównie na rynku północnoamerykańskim – w Europie model ten nie był oficjalnie dostępny, trzeba było liczyć na prywatny import.

Wspólna platforma

Wszystkie powyższe wersje napędza ten sam silnik i dzielą one większość podzespołów. Model XV1900 w odmianach Roadliner/Stratoliner był produkowany mniej więcej do 2014–2015 roku (w USA dłużej oferowano już tylko niektóre wersje, a platformę utrzymano do 2017 r.), przy czym np. standardowy Stratoliner bez pakietu S zniknął z oferty wcześniej (po 2009 r. Yamaha stawiała już na bogatsze wersje S oraz Deluxe).

W rodzinie XV1900 zaistniał też model Yamaha Raider (XV1900CU) – mocno zmodyfikowany, „fabryczny custom” na bazie tego samego silnika. Produkowany był w latach 2008–2017. Raider był jednak odrębnym modelem o bardziej agresywnej stylistyce bliższej chopperom – wspominamy go jako ciekawostkę z rodziny XV1900.

Duch i inżynieria

Ceny egzemplarzy używanych z wczesnych roczników zaczynają się od ok. 20 tys. zł. Z kolei młode, bogato wyposażone i dobrze utrzymane sztuki mogą kosztować grubo powyżej 50 tysięcy. 

Yamaha 1900 Stratoliner to dziś już motocykl legenda w swoim segmencie. Choć nie jest produkowany od kilku lat, nadal ma wierne grono fanów ceniących jego niepowtarzalny charakter. Łączy on w sobie ducha klasycznego cruisera z precyzyjną japońską inżynierią. Jego projektantom udało się stworzyć maszynę, która daje radość z jazdy zarówno podczas leniwych przelotów po bulwarach, jak i dalekich wypraw szosami ciągnącymi się po horyzont. Stratoliner przemawia do motocyklistów dojrzałych, świadomych swoich potrzeb – takich, którzy od motocykla oczekują czegoś więcej niż tylko transportu. To motocykl nowoczesny, ale wciąż z duszą: majestatyczny, potężny, a przy tym zaskakująco przyjazny. Potrafi przy tym pokazać pazur i pozostawić konkurencję z tyłu. Takich maszyn w Europie już nie ma i raczej nie będzie – tym bardziej warto szanować wyprodukowane egzemplarze, które są ozdobą każdego zlotu.

Yamaha XV1900 Stratoliner 2006-07 – dane techniczne