Reklama

Motocykl nie odpala? To może być problem ze świecą zapłonową! Jakie są objawy jej zużycia? Kiedy należy wymienić świecę? Co mówi jej kolor? Wybrać Bosch, NGK, Iskrę?

Świeca zapłonowa – genialny wynalazek

Kojarzysz Boscha? Tak, to znana na całym świecie marka. 118 lat temu Robert Bosch złapał patent na wyprodukowanie świecy zapłonowej, która bezustannie używana jest do dzisiaj. Jest to jeden z niewielu wynalazków, który nie znalazł sobie równego – jeszcze nic go nie zastąpiło! De facto świece różnią się w budowie od pierwowzorów, lecz nie aż tak strasznie. Co najważniejsze, wciąż służą do tego samego.

Działanie

Świeca zapłonowa ulokowana jest w głowicy cylindra. Część z niej znajduje się wewnątrz komory spalania (od dołu, aż do bariery prądu pełzającego), a część na zewnątrz silnika, gdzie nakłada się na nią fajkę.

Reklama

W silniku dwusuwowym, kiedy tłok przesuwa się po raz pierwszy w dół, zaciąga do komory spalania mieszankę paliwowo – olejową wraz z powietrzem. Skompresowana mieszanka zmierza ku górze na skutek ruchu tłoka i wtem, kiedy tłok dociera do górnego martwego punktu*, następuje zapłon. Moment zapłonu jest kluczowy. Od niego zależy czy silnik zacznie pracować wykonując kolejne serie suwów. Po każdym sprężeniu następuje zapłon. Oznacza to, że nie jest on jednorazowy przy odpalaniu maszyny. W przypadku silnika czterosuwowego sytuacja jest niemalże identyczna pod względem technicznym, mianowicie zapłon następuję w pierwszym cyklu ruchu tłoka.

Przeczytaj koniecznie: Jak działa mechanizm korbowy

*GMP- Górny martwy punkt- moment, kiedy tłok znajduję się w możliwie najwyższym położeniu. Analogicznie występuje też DMP (dolny martwy punkt).

Z czego składa się świeca?

  1. Złącze gwintowane (niektóre świece mają profilowaną końcówkę) – ułatwia mocowanie przewodu wysokiego napięcia i przekazywanie energii elektrycznej.
  2. Ceramiczny izolator- zapobiega przebiciu wysokiego napięcia do masy i odprowadza ciepło spalania do głowicy silnika. Do tej części zalicza się także powyższy falisty odcinek (bariery prądu pełzającego) – one zwiększają odporność.
  3. Korpus świecy – umożliwia montaż świecy w gnieździe głowicy (górnej części silnika). Pomaga w odprowadzaniu ciepła.
  4. Elektroda środkowa – (zazwyczaj) miedziany rdzeń, który szybko odprowadza ciepło, dzięki czemu nie dochodzi do samozapłonów.
  5. Elektroda masowa (boczna) – wyładowuje ładunek elektryczny. Właśnie w tym miejscu iskrzy.
  6. Przerwa iskrowa – za mała spowoduje zespawanie obu sąsiadujących elektrod, a za duża nie pozwoli przeskoczyć iskrzę pomiędzy tymi samymi elektrodami. Skutek? W pierwszym i drugim przypadku nigdzie nie pojedziesz.

Rodzaje świec

Zdecydowanie najpopularniejszymi producentami świec zapłonowych są Bosch, NGK i Iskra. Świece różnią się od siebie m.in. ceną, która zależy od ich rodzaju. Są to:

1. Świeca standardowa
Jedna z najpopularniejszych wykonana jest (a w istocie wykonana jest jej elektroda środkowa) ze stopu niklowo – litowego. Rozwiązanie znane już wiele wiele lat… być może znasz ją i dobrze pamiętasz za czasów, kiedy jeździło się komarkami. Wtedy pierwszą główną czynnością przy awarii było sprawdzenie jej stanu (takie były moje początki…😉) Taka świeca potrzebuje dość długiej pracy silnika, aby osiągnąć temperaturę samooczyszczania. Po co? Aby nie łapać nagaru, który może utrudnić żywot świecy i nie pozwolić na odpalenie motoru. Wymiana to koszt 8 – 20 zł co ok. 25 – 30 tys. km.

2. Świeca irydowa
Iryd to metal o wyższej temperaturze topnienia, co oznacza, że taka świeca będzie bardziej odporna na spalanie i wysoką temperaturę w cylindrze. W przeciwieństwie do poprzedniczki, dobrze się oczyszcza poprzez odpowiednie wyładowania na krawędziach izolatora. Zdecydowanie wydłuża to jej żywotność, więc rzadsze są awarie i potrzeby wymiany. Warto zaopatrzyć się w nią, jeśli często pokonujesz krótkie dystanse.

 

3. Świeca platynowa

Tutaj elektrody pokryte są cienką warstwą platyny. Ten rodzaj często stawia się pomiędzy świecami standardowymi a irydowymi. Platyna również ma wyższą temperaturę topnienia, „żyje” dłużej od niklowo – litowej.
Wymiana to koszt 50 – 80zł co ok. 80 tys. km.

 

Co ciekawe: kiedyś firma NGK przeprowadziła badanie, które wykazało, że świeca irydowa może podnieść moc silnika o 2% względem świecy niklowej.

W mojej opinii irydówki to najlepsze świece. Cena dość wysoka szczególnie, gdy silnik potrzebuje takich kilku, aczkolwiek nie trzeba ich wymieniać co chwilę i martwić się o zapasową. Wiadomo, zawsze dobrze mieć jeszcze jedną przy sobie! Ale w tym przypadku naprawdę nie trzeba sobie zaprzątać głowy aż “tak”.

Wiesz jak działa silnik dwusuwowy? Sprawdź koniecznie ->tutaj<-!

Ciepłota świec. Ciepła czy zimna?

Kolejnym podziałem i dylematem wyboru jest ciepłota świecy. Wartość cieplna świecy to zakres temperatur, w których dochodzi do samooczyszczenia lub żarzenia.

Proces samooczyszczania:

Kiedy w komorze spalania (górna część cylindra) następuje zapłon mieszanki, temperatura wynosi ok. 3000°C. Taki zapłon jest niemalże nieustanny (od 500 do 3500 razy na minutę) w trakcie pracy silnika, zatem świeca bardzo się nagrzewa.
Plus z tego jest taki, iż dzięki tej temperaturze świeca oczyszcza się z nagaru, cząstek sadzy, osadu z oleju.
Jak to się dzieje?
Te zanieczyszczenia, które osiadły na powierzchni świecy, wypalają się.

 

Temperatura żarzenia:                                                                                      Jeśli świeca osiągnie temperaturę ok. 850 – 900°C zacznie się żarzyć. Co to znaczy? 
Na skutek tego zjawiska (dokładniej: nagrzania izolatora) może dojść do niekontrolowanych i niechcianych zapłonów żarzenia, które spowodują poważne uszkodzenia silnika.

Właśnie z powyższych powodów świece dzielimy na zimne i ciepłe. Zimne, dzięki krótkiej stopie izolatora szybko potrafią odprowadzić ciepło. Natomiast ciepłe świece są przeciwieństwem – mają długą stopę izolatora i większą komorę cieplną, więc zdecydowanie dłużej utrzymują temperaturę.

O czym świadczy kolor świecy?

Po jej wyglądzie możemy wywnioskować wiele rzeczy na przykład: odpowiednią ilość oleju w silniku czy dobrze dobraną ciepłotę. Poniższa grafika ilustruje stan zużycia świecy oraz jej poprawny wygląd.

Skutki zużytej lub nieodpowiedniej świecy

Najczęstszymi objawami zużycia świecy są: trudność w odpaleniu motocykla (szczególnie na zimnym silniku) czy spadek wydajności silnika na skutek nagromadzonego nagaru. Ciemna sadza na świecy najczęściej powstaje, kiedy użytkujesz maszynę na krótkich dystansach – wtedy świeca nie zdąży się wystarczająco nagrzać, czyli osiągnąć temperatury samoczyszczenia. W takiej sytuacji można poratować się metalową szczotką, która usunie nagar. Nieodpowiednia świeca będzie skutkować nadmiernym spaleniem, spadkiem mocy lub nierównymi obrotami, które będą falować zwłaszcza podczas małych obrotów.

Jaką świecę wybrać?

Świece należy wybierać zgodnie z zaleceniami i instrukcją producenta. Nie jest to sprawa jednoznaczna- jedni producenci uważają świece zimne za te, które mają wyższą wartość współczynnika wartości cieplnej (np. Iskra, NGK), a inne na odwrót (przykładem jest Bosch- niska numeracja-zimniejsza świeca). Każdy silnik ma przewidziany dla siebie egzemplarz, z którego nazwą warto się zapoznać. Odpowiednio dobrana świeca ma duży wpływ na spalanie oraz emisję spalin. Może ona też podnieść moc silnika, ale przede wszystkim odpowiada za odpowiednią pracę motoru.

Autor: Julia Łuczyńska (Rock N’ Bikes)

 

Reklama

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Please enter your comment!
Please enter your name here

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.