śr, 23 Cze 2021

Historia radzieckich, najnowocześniejszych na świecie, sportowych motocykli Wostok

-

Międzynarodowe sukcesy radzieckich motocykli wyścigowych są mało znanymi faktami z historii jednośladów opracowanych w ZSRR. Najczęściej kojarzą się nam one z ciężkimi bokserami z wózkiem bocznym, albo średniej pojemności dwusuwowymi Iż-ami. Okazuje się, że był czas, gdy radzieckie motocykle mogły stawać w konkury ze światowymi liderami.

Złote lata radzieckich wyścigówek

Endel Kiisa na S-360

11 maja 1961 roku radziecki zawodnik Nikołaj Sewostianow zdobył brązowy medal na międzynarodowych wyścigach w Helsinkach. Sukces był tym większy, że osiągnięty na motocyklu S-360, również pochodzącym z ZSRR. W następnym roku reprezentanci Kraju Rad wystąpili w bratniej NRD, na zawodach rangi Grand Prix. Sewostianow startował w dwóch klasach – 250 i 350 – zajmując odpowiednio piąte i szóste miejsce. Zawody te były wstępem do występów radzieckich zawodników na motocyklowych mistrzostwach świata.

Czterosuwowy, czterocylindrowy, rzędowy silnik S-364

Kolejną niespodziankę przyniósł rok 1964. Na mistrzostwach organizowanych w NRD wystartował motocykl S-364, który okazał się nie lada sensacją. Przede wszystkim nietypowy – jak na radzieckie standardy – był silnik.

S-364

Czterocylindrowy, z dwoma wałkami rozrządu i krótkim skokiem tłoków. Współpracowała z nim sześciobiegowa skrzynia biegów. Maksymalna moc 59 KM rozwijana była przy 13 000 obr./min.

S-364

Wystarczało to do osiągnięcia prędkości 230 km/h. W niektórych opracowaniach kwestionowana jest moc S-364. 59 KM to bowiem więcej niż miała wyścigowa Honda 350 – sportowa ikona tamtego okresu.

Prócz Nikołaja w zawodach wystartował Endel Kiisa – estoński utalentowany zawodnik. Wówczas na drodze do sukcesu stanęły problemy z jednostkami napędowymi. Gdyby nie one, zawodnikom pewnie udałoby się utrzymać trzecie i czwarte miejsca, które zajmowali przez dużą część wyścigu.

Na otarcie łez Kiisa zajął trzecie miejsce w Grand Prix Finlandii. W RFN wywalczył piąte miejsce. W wyścigu organizowanym w Austrii osiągnął pozycję lidera i utrzymywał ją prawie do końca. Zaledwie na kilometr przed metą upadek przekreślił jego szanse na mistrzostwo.
W 1965 roku podczas Grand Prix Czech Sewostianow zajął trzecie miejsce za Jimem Redmanem na Hondzie i Derekiem Woodmanem na MZ.

„Prawdziwa historia”, ale po radziecku… Kometa 1, 2 i 3 genialnego Nikołaja Szumilkina

Do sfinansowania programu nowoczesnych motocykli wyścigowych przyczyniła się oczywiście Żelazna Kurtyna. ZSRR rywalizował z Zachodem praktycznie w każdej dziedzinie, przede wszystkim w zbrojeniach i zdobywaniu kosmosu, ale też i w sporcie. Dlatego też biuro konstrukcyjne w Sierpuchowie, gdzie powstał S-364, otrzymało odpowiednie środki finansowe.

Motocykle znad Oki

Sierpuchow to miasto w obwodzie moskiewskim, położone nad dobrze znaną nam rzeką Oką. Jego związek z opracowywaniem i produkcją motocykli trwał od drugiej połowy lat trzydziestych. W Podolskich Zakładach Mechanicznych rozpoczęto wówczas produkcję jednocylindrowego Ml-3, z silnikiem o pojemności 125 cm3. Zamierzano zlokalizować tam wytwarzanie M-72, jednak plany te przerwała wojna i zakłady przeniesiono do Iżewska.

W 1942 roku Komitet Obrony Państwa zadecydował o utworzeniu w Sierpuchowie Centralnego Biura Konstrukcyjno – Doświadczalnego, któremu powierzono opracowanie motocykli, również z przeznaczeniem na potrzeby cywilne i do sportu.

S-2B

Powstała tam cała seria dwusuwowych silników klasy 125 i 250 cm3. Na motocyklu S-2B z jednostką o pojemności 248 cm3 i mocy 40 KM ustanowiono w 1950 roku krajowy rekord prędkości – 174,5 km/h.

Ścigać się z resztą świata

S-254

W tamtym też okresie ZSRR zadecydował o startach w zawodach międzynarodowych. Dotychczasowe radzieckie motocykle wyścigowe korzystały ze sprężarek, których jednak zakazywała federacja FIM. Było to powodem przystąpienia do prac nad nowymi silnikami. Powstały wówczas między innymi czterosuwowe jednostki S-154 (klasy 125), S-254 (klasy 250) oraz S-354 (klasy 350). Były odzwierciedleniem ówczesnych standardów i posiadały na przykład dwa górne wałki rozrządu, chłodzenie powietrzem oraz aluminiowe cylindry z żeliwnymi tulejami. Ich debiut nastąpił w 1957 roku na Grand Prix Finlandii.

Endel Kiisa na S-565

Rozwój radzieckich maszyn wyczynowych trwał do końca lat 60. XX wieku. W wyścigach w Finlandii zadebiutowała pięćsetka S-565. Zmodyfikowany silnik był wyposażony w trzy zawory na każdy cylinder – dwa wydechowe i ssący. Moc na poziomie 80 KM pozwalała rozpędzić radziecką błyskawicę do 250 km/h. Sewostianow wywalczył czwarte miejsce. Przez dwa pierwsze okrążenia Endel Kiisa jechał bezpośrednio za liderem Giacomo Agostini na MV Agusta, a na trzecim nawet go wyprzedził. Jednak awaria zmusiła go do zakończenia wyścigu.

M-75 – radziecki sportowiec, czyli wyścigowa wersja legendarnej M-72 [dane techniczne, historia]

Koniec legendy

Prawdopodobnie powodem przykręcenia kurka z pieniędzmi były niezadowalające wyniki radzieckich zawodników. Podobno kierownictwo partii nieprzychylnie patrzyło też na wyjazdy ekip sportowych na Zachód i starało się je maksymalnie ograniczać.

Na początku lat 90. sierpuchowskie biuro konstrukcyjne, które stało się mekką dla każdego w ZSRR, kto chciałby zająć się projektowaniem motocykli, zostało sprywatyzowane. Wówczas też zakończono prace nad motocyklami.

S-364 i inne radzieckie jednoślady wyścigowe z Sierpuchowa tamtego okresu zostały ochrzczone na Zachodzie Wostokami. Były to najnowocześniejsze motocykle ZSRR, które rozwiązaniami konstrukcyjnymi nie ustępowały rywalom z Zachodu.

Krzysztof Brysiak
Pasją motocyklową zarażony od dziecka, kiedy to wyobraźnię rozpalała Cezet 350 sąsiada. Zwolennik spokojnej jazdy, lubiący zachwycać się mijanymi widokami. Miłośnik prostych, klasycznych maszyn, potrafiący zachwycić się również nowoczesnym designem, w szczególności włoskim. Lubi przede wszystkim wyprawy w małym, kilkuosobowym gronie oraz samotne ucieczki od cywilizacji, hałasu i zgiełku. Dlatego też chętnie odkrywa wschodnie tereny Polski. W podróży nie rozstaje się z aparatem, bo fotografia to jego drugie hobby.

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Please enter your comment!
Please enter your name here

Witryna wykorzystuje Akismet, aby ograniczyć spam. Dowiedz się więcej jak przetwarzane są dane komentarzy.

POLECAMY

Harley-Davidson rusza ze swoimi motocyklami elektrycznymi i ujawnia nazwę pierwszego modelu

Niedawno informowaliśmy was o tym, że HD stworzył osobną podmarkę, która zajmować się będzie tylko motocyklami elektrycznymi i nosić będzie znaną nam już nazwę...

Nawet -70% w czerwcu, we wszystkich salonach Liberty Motors!

Jeśli jeszcze nie skompletowaliście swojego stroju lub wyposażenia motocyklowego, a sezon już w pełni i wyjazd wakacyjny za pasem, koniecznie musicie wpaść do salonów...

Nadchodzi nowy japoński cruiser? Suzuki TR300

Azjatyckie portale donoszą o kolejnym motocyklu segmentu 300 – 400 cm3. Tym razem przyszła kolej na Suzuki. A dokładnie Haojue – chińskiego partnera japońskiego...

Dlaczego rowerzyści nie dostają mandatów? Czy pouczenie jest lepsze od kary?

380 pouczeń, 140 mandatów i 24 wnioski do sądu - to statystyki przedstawiające pracę stołecznej Straży Miejskiej względem rowerzystów. Skąd taka wysoka liczba pouczeń?...

Alex Harvill, amerykański śmiałek zginął podczas próby bicia rekordu świata

28-letni kaskader zginął w amerykańskim stanie Waszyngton, po rozbiciu się podczas próby pobicia rekordu świata w najdłuższym skoku motocyklem z rampy. Alex Harvill zginął...