śr., 18 maj 2022

M-75 – radziecki sportowiec, czyli wyścigowa wersja legendarnej M-72 [dane techniczne, historia]

-

Najbardziej zadziwiający w tym motocyklu jest czas jego powstania. Wydawałoby się bowiem, że lata Wielkiej Wojny Ojczyźnianej nie sprzyjały tego typu inicjatywom. Okazuje się jednak, że nie wszystkie siły i środki przeznaczone były na produkcję militarną. W 1943 roku, kiedy to Armia Czerwona przygotowywała się do wielkiej bitwy na Łuku Kurskim, inżynierowie fabryki w Irbicie zajęli się opracowywaniem motocykla sportowego.

Irbit, to miasto w azjatyckiej części Rosji. W związku ze zbliżaniem się frontu, a tym samym zagrożeniem dla produkcji motocykli, podjęto decyzję o przeniesieniu tam moskiewskich zakładów zajmujących się wytwarzaniem M-72. Maszyna ta była w latach II wojny światowej podstawowym produktem irbickiej fabryki. Nie dziwi więc fakt, że nowy motocykl powstał przy wykorzystaniu podzespołów słynnej emki i był do niej bardzo podobny.

Duża moc, ale też choroby wieku dziecięcego

M-75 – radziecki sportowiec, czyli wyścigowa wersja legendarnej M-72 [dane techniczne, historia]

Ojcami projektu byli konstruktor Aleksander Fiodorow oraz Igor Okuniew – uczestnik zawodów motocyklowych. Najważniejszą zmianą w nowej konstrukcji było zastosowanie silnika górnozaworowego, zapewniającego moc maksymalną na poziomie 35 KM, przy 5100 obr./min. Był to znaczący wzrost w porównaniu do 22 KM seryjnej M-72. Nowa jednostka napędowa cierpiała na choroby wieku dziecięcego. Wykazywała tendencję do przegrzewania się, co skutkować mogło nawet pęknięciem wału korbowego. Również kołnierz mocujący cylinder do karteru miał ograniczoną wytrzymałość. W kolejnych modelach wady te eliminowano.

Tanio i dobrze!

M-75 – radziecki sportowiec, czyli wyścigowa wersja legendarnej M-72 [dane techniczne, historia]

Nową konstrukcję starano się stworzyć ograniczając wydatki. Dlatego też silnik odziedziczył po M-72 fazy rozrządu, układ smarowania, a nadwozie wiele elementów emki. Rozwój motocykla trwał jeszcze po zakończeniu II wojny światowej. M-75 trafił do produkcji seryjnej. Ocenia się, że do 1951 roku bramy irbickiej fabryki opuściło do 150 egzemplarzy tego motocykla. 75-tka nie doczekała się niestety wersji szosowej.

M-75 w sporcie

M-75 – radziecki sportowiec, czyli wyścigowa wersja legendarnej M-72 [dane techniczne, historia]

Pierwszymi zawodami, w których M-75 wziął udział, był wyścig w 1946 roku na trasie 300 kilometrów. Maszyną kierował Igor Okuniew, który zajął szóste miejsce w klasie pojemnościowej do 750 cm3. W kolejnym roku opisany motocykl zajął pierwsze miejsce w kategorii motocykli z wózkiem. Były to zawody rozgrywane na torze okrężnym.
Motocykl stał się również bazą do opracowania kolejnych maszyn sportowych, jak chociażby M-75M, czy M-80.

W służbie armii sierpa i młota?

M-75 – radziecki sportowiec, czyli wyścigowa wersja legendarnej M-72 [dane techniczne, historia]

Istnieje też wersja mówiąca, że opisany motocykl powstał jako silniejsza wersja M-72, jednak nie na potrzeby sportu, a Armii Czerwonej. Nie wiadomo czy brak zainteresowania wojskowych wynikał z niedoskonałości jednostki napędowej, czy może byli oni po prostu zadowoleni z osiągów emki, ceniąc jednocześnie jej niezawodność i prostotę obsługi.
Do naszych czasów przetrwało kilka egzemplarzy M-75. Jeden z nich jest eksponatem w muzeum politechniki moskiewskiej.

M-75 dane techniczne

Silnik: dwucylindrowy, czterosuwowy, OHV, w układzie bokser
Pojemność skokowa: 746 cm3
Moc maksymalna: 35 KM przy 5100 obr/min
Sprzęgło: suche, dwutarczowe
Skrzynia biegów: cztery przełożenia
Zawieszenie przednie: amortyzator teleskopowy
Tylne zawieszenie: suwakowe
Hamulce: bębnowe
Rozmiar kół: 3,75 х 19
Długość: 2 109 mm
Szerokość: 727 mm
Wysokość: 960 mm
Rozstaw osi: 1 400 mm
Prześwit: 135 mm
Wysokość siodła: 740 mm
Masa: 183 kg
Pojemność zbiornika paliwa: 22 l
Prędkość maksymalna: 170 km/h

Krzysztof Brysiak
Pasją motocyklową zarażony od dziecka, kiedy to wyobraźnię rozpalała Cezet 350 sąsiada. Zwolennik spokojnej jazdy, lubiący zachwycać się mijanymi widokami. Miłośnik prostych, klasycznych maszyn, potrafiący zachwycić się również nowoczesnym designem, w szczególności włoskim. Lubi przede wszystkim wyprawy w małym, kilkuosobowym gronie oraz samotne ucieczki od cywilizacji, hałasu i zgiełku. Dlatego też chętnie odkrywa wschodnie tereny Polski. W podróży nie rozstaje się z aparatem, bo fotografia to jego drugie hobby.

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Please enter your comment!
Please enter your name here

Witryna wykorzystuje Akismet, aby ograniczyć spam. Dowiedz się więcej jak przetwarzane są dane komentarzy.

POLECAMY

Policyjny dron w akcji – ponad 40 mandatów wystawionych w ciągu godziny

Drony niesamowicie dobrze odnalazły się w rękach policji, dlatego coraz więcej statków bezzałogowych trafia do służby. Mundurowi chętnie chwalą się również tym, jak skuteczny...

Paul Brodie i jego Excelsior 1919 OHC zbudowany od zera jedynie na podstawie zdjęć [VIDEO]

Paul Brodie praktycznie od zawsze budował motocykle. Robił to na zlecenie, dla swoich klientów. Ci przynosili mu silnik, a on budował wokół niego ramę,...

Sportowy Triumph Trident 660 RR – ciekawa propozycja znanego designera

Triumph z modelem Trident idealnie wpasował się w rynek, a sama konstrukcja okazała się na tyle dobra, że internetowi projektanci przygotowali kilka jego sportowych...

Husqvarna Norden 901 – środkowa siostra braci Adventure [Test, opis, dane techniczne]

Mógłbym ten test rozpocząć przypowieścią o pomarańczowej rodzince. Na przykład tak: austriacka rodzina miała trójkę dzieci. Dwóch synów i córkę. Młodszy z rodziny Adventure...

Zdasz egzamin na prawo jazdy, a dokument otrzymasz za 0,3 sekundy

Postęp cyfryzacji może sprawić, że możliwe będzie znacznie szybsze otrzymanie dokumentu uprawniającego do kierowania pojazdami. Rząd chce, aby przy wykorzystaniu najnowszej technologii kierowca, który...