Każde paliwo ma swoje konkretne zastosowanie. Zasady jego stosowania, moim zdaniem, są bardzo proste. Jeżeli masz dokumentację pojazdu lub podręcznik użytkownika powinieneś mieć w nim określony rodzaj paliwa jakie powinieneś stosować. Tu sprawa oczywista, uwierz w to, że inżynierowie znają się na swojej pracy i wiedzą, czy twój motocykl powinien jeździć na benzynie 95 czy 98…
Autor Marcin Wrzesiński
Jeżeli nie znalazłeś informacji o paliwie w dokumentacji lub podręczniku użytkownika twojego pojazdu, to należy skorzystać z kolejnej prostej rady – spójrz w okolice wlewu paliwa. Od 2018 roku, oprócz ostrzeżeń z zakresu bezpieczeństwa użytkowania jednośladu, znajduje się tam naklejka informująca do jakiego paliwa jest przystosowany silnik pojazdu.
E5, E10, PB95, PB98…
Sprawa trochę się komplikuje, bo widnieje tam oznaczenie E5 lub E10, a nie znane wszystkim przekreślone litery PB i liczba 95 lub 98. Jest to efekt zmian ekologicznych wprowadzanych przez Parlament Europejski. Oznaczenia E5 i E10 mówi o procentowej zawartości biokomponentu (np. etanolu) w paliwie. Lecz na dystrybutorach mamy nadal stare oznaczenia w towarzystwie nowych jak PB95 (E10) lub PB98 (E5).
Stopień sprężania prawdę powie
Jeżeli jednak nie posiadasz naklejki informacyjnej to jest jeszcze trzecia uniwersalna zasada, która definiuje liczbę oktanową stosowaną w pojeździe. Mianowicie stopień sprężenia statycznego, który pośrednio przekłada się na ciśnienie w komorze spalania przed pożądanym punktem zapłonu. To właśnie wtedy występuje niszczycielskie zjawisko samozapłonu. Parametr ten w większości pojazdów jest łatwo dostępny w podręczniku użytkownika, dokumentach homologacyjnych pojazdu (dostaje się je przy zakupie nowego pojazdu) na stronie internetowej producenta czy po prostu w danych technicznych, które możemy znaleźć dosłownie gdziekolwiek. Ta zasada jest również prosta: silniki benzynowe, które mają stopień sprężenia od 13,5:1 w górę powinny stosować bezołowiówkę 98, a silniki poniżej 13,5:1 stopnia sprężania 95. W praktyce oznacza to, że 99% motocykli do optymalnej pracy wystarcza 95-tka.
O co chodzi w liczbie oktanowej paliwa?
W silnikach tłokowych o zapłonie iskrowym jest ona bezpośrednio powiązana z dwoma zagadnieniami tj. stopniem sprężania i spalaniem stukowym. Stopień sprężenia to stosunek objętości wewnętrznej części cylindra nad tłokiem w dolnym położeniu, względem jego górnego położenia. Stopień sprężenia ma bezpośredni wpływ na występowanie efektu spalania stukowego, które jest niepożądane i zarazem szkodliwe dla silnika benzynowego. Spalanie stukowe to inaczej mówiąc samozapłon (bez udziału iskry zapłonowej) mieszanki w nieoptymalnych warunkach tj. położenie tłoku i zaworów. Takie zjawisko w prosty sposób prowadzi do uszkodzenia silnika. Właściwa liczba oktanowa ma za zadanie wyeliminować ten efekt, a tym samym zabezpieczyć silnik. Więc jeżeli twój silnik wymaga paliwa o niższej liczbie oktanowej (95), po co przepłacać tankując paliwo o większej liczbie oktanowej? Mocy nie przybędzie, ale pieniędzy w portfelu ubędzie, z drugiej strony kto bogatemu zabroni…
Czy na 98 i innych wipałerach mocy będzie więcej?
Zastanawiasz się jak to możliwe, że mocy nie przybędzie tankując paliwo o większej liczbie oktanowej zamiast wymaganej np. 95. Otóż nie przybędzie, bo przyrost mocy jest powiązany z takimi aspektami jak m.in.: stopień sprężenia, pojemność silnika, układ dolotowy i wydechowy. Te modyfikacje wpływają na przyrost mocy oraz mogą wymagać stosowania paliwa o większej liczbie oktanowej. Samo zatankowanie paliwa o większej niż wymagana liczbie oktanowej, może dać jedynie efekt placebo przyrostu mocy. Cechami paliwa, które decydują o jego wpływie na moc silnika są kaloryczność oraz zawartość tlenu (niektóre paliwa wyścigowe).
Na koniec ciekawostka…
Z ciekawostek dodam, że Ducati Panigale V4 ma stopień sprzężenia 14.0:1, a Kawasaki H2 8.3:1. Mimo tak dużej różnicy w stopniu sprężania oba motocykle wymagają paliwa o minimalnej liczbie oktanowej lekko poniżej 95 oktanów, ponieważ Kawasaki jest silnikiem doładowanym. Po co w takim razie są paliwa 98 i nawet 100 oktanowe na stacjach paliw? Są to przede wszystkim paliwa do silników doładowanych oraz dla silników o wyraźnie podniesionej mocy fabrycznej.
