pt., 21 sty 2022

Gnome-Rhône AX2 – francuski protoplasta BWM R75 i Zundappa KS750, który pokonał trasę Dakaru

-

Firma Gnome-Rhône zyskała światowy rozgłos przede wszystkim jako producent silników lotniczych. W okresie I wojny światowej była głównym francuskim zakładem tej branży, a jej konstrukcje były produkowane na licencji w wielu krajach. Nie wszyscy jednak wiedzą, że słynęła również z produkcji motocykli…

Już na samym początku warto wspomnieć, że jednostka Gnome-Rhône oznaczona symbolem 14N-07, napędzała polski samolot myśliwski PZL P.24, który stał się naszym hitem eksportowym drugiej połowy lat 30. XX wieku.

W okresie międzywojennym, w związku ze spadkiem zamówień wojskowych, firma zaczęła szukać innych możliwości rozwoju. Dlatego też w latach dwudziestych ubiegłego wieku zaczęła inwestować w opracowanie oraz rozwój motocykli i rowerów. Początkowo zdecydowano się na produkcję licencyjną motocykla brytyjskiej firmy Sopwith, który był rozwijany przez kilka kolejnych lat.

Motocykle Gnome-Rhône

Pierwszym motocyklem opracowanym przez Gnome-Rhône był model B, z jednocylindrową jednostką o pojemności 500 cm3, z trzybiegową skrzynią. Gnome-Rhône z czasem stał się uznanym na świecie producentem motocykli. Produkty tej firmy cenione były za jakość i wytrzymałość. Dalszy rozwój zakładów został wstrzymany przez wybuch drugiej wojny światowej i niemiecką okupację, choć produkcja motocykli dla Wehrmachtu trwała do 1944 roku.

Gnome-Rhône AX2 – francuski protoplasta BWM R75 i Zundappa KS750, który pokonał trasę Dakaru

Po wojnie zakłady upaństwowiono. Podobno powodem stała się współpraca z okupantem. Okres powojenny oznaczał się koncentracją na produkcji jednośladów małych pojemności, prostych i tanich. Z czasem zaprzestano ich rozwoju, ograniczając się do wytwarzania silników lotniczych. Ostatnie jednoślady Gnome-Rhône opuściły bramy fabryki w 1957 roku.

 Gnome-Rhône AX2

Gnome-Rhône AX2 – francuski protoplasta BWM R75 i Zundappa KS750, który pokonał trasę Dakaru

W połowie lat 30. XX wieku w związku z potrzebami modernizującej się armii francuskiej firma  opracowała nowy model motocykla wojskowego. Był to jeden z pierwszych pojazdów tego typu, wyposażonych w napęd wózka bocznego.

Gnome-Rhône AX2 – francuski protoplasta BWM R75 i Zundappa KS750, który pokonał trasę Dakaru

W przeciwieństwie do niemieckich BMW R75  i Zündappów KS750 nie został on opracowany od podstaw, a stanowił rozwinięcie wersji cywilnych. Francuski producent od początku lat 30. specjalizował się m.in. w produkcji ciężkich motocykli z silnikami typu bokser.

Gnome-Rhône AX2 – francuski protoplasta BWM R75 i Zundappa KS750, który pokonał trasę Dakaru

Zyskały one światową renomę i były uważane za jedne z najlepszych w tamtym okresie. Nie ustępowały jakością i właściwościami jezdnymi motocyklom BMW i Zündapp. Prawdopodobnie twórcy obu Sahar po części wzorowali się właśnie na AX2…

Gnome-Rhône AX2 – francuski protoplasta BWM R75 i Zundappa KS750, który pokonał trasę Dakaru

Początkowo do napędu wybrano silnik o pojemności skokowej 750 cm3, później zwiększając ją do 804 cm3. W docelowej wersji generował on moc 18,5 KM. Z jednostką współpracowała skrzynia biegów o czterech przełożeniach oraz biegiem wstecznym. Napęd na tylne koło przekazywany był wałem kardana. Bardzo sztywna i wytrzymała rama złożona była z tłoczonych profili, a z przodu zastosowano widelec trapezowy z gumowymi elementami tłumiąco – resorującymi. Wózek boczny połączony był na sztywno.

Gnome-Rhône AX2 – francuski protoplasta BWM R75 i Zundappa KS750, który pokonał trasę Dakaru

Produkcja seryjna została uruchomiona w 1937 roku. Kontynuowano ją po zajęciu zakładów przez Niemców. Ostatni AX2 opuścił bramy fabryki w 1944 roku. W związku z potrzebami wojska ich wytwarzanie prowadziła również firma Etablissement Terrot w Dijon.
Motocykl stał się bazą do opracowania wielu wersji specjalistycznych, jak chociażby karetka pogotowia. Był wykorzystywany przez różne rodzaje wojsk. Powierzano mu zwiad, pełnił funkcje pojazdu dla łączników, woził broń i amunicję. Był widywany na froncie zachodnim, jak i na wielkich przestrzeniach Związku Radzieckiego. Łączna produkcja wyniosła około 2 700 egzemplarzy.

AX2 w drodze do Dakaru

Ciekawostką jest, że producent chcąc sprawdzić maszynę w ciężkich warunkach, zdecydował się posłać ją na piaski Afryki. 2 grudnia 1938 roku cztery motocykle wraz załogami ruszyły na trasie Paryż – Dakar – Paryż. Ponad czterdzieści lat wcześniej przed najpopularniejszym offroadowym rajdem długodystansowym. Zadanie powierzono kapitanowi Couët. Motocykle spisały się dobrze, zyskując pozytywne oceny wojskowych. Wyprawa pozwoliła nie tylko na sprawdzenie właściwości jezdnych, ale także na wyeliminowanie chorób wieku dziecięcego.

Dane techniczne Gnome-Rhône AX2

Masa: 316 kg
Ładowność: 200 kg
Długość: 2700 mm
Szerokość: 1650 mm
Wysokość: 1000 mm
Prześwit: 180 mm
Silnik: dwucylindrowy w układzie bokser, czterosuwowy, chłodzony powietrzem.
Pojemność skokowa: 804 cm3
Moc maksymalna: 18,5 KM przy 3600 obr/min
Skrzynia biegów: 4 przełożenia + wsteczny
Opona przód: 3.50-19”
Opona tył + wózek: 4.00-19”
Prędkość maksymalna: 95 km/h
Zbiornik paliwa: 17 l
Zużycie paliwa: ok. 7 l

Krzysztof Brysiak
Pasją motocyklową zarażony od dziecka, kiedy to wyobraźnię rozpalała Cezet 350 sąsiada. Zwolennik spokojnej jazdy, lubiący zachwycać się mijanymi widokami. Miłośnik prostych, klasycznych maszyn, potrafiący zachwycić się również nowoczesnym designem, w szczególności włoskim. Lubi przede wszystkim wyprawy w małym, kilkuosobowym gronie oraz samotne ucieczki od cywilizacji, hałasu i zgiełku. Dlatego też chętnie odkrywa wschodnie tereny Polski. W podróży nie rozstaje się z aparatem, bo fotografia to jego drugie hobby.

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Please enter your comment!
Please enter your name here

Witryna wykorzystuje Akismet, aby ograniczyć spam. Dowiedz się więcej jak przetwarzane są dane komentarzy.

POLECAMY

Co grozi za przekroczenie prędkości o ponad 50 km/h poza terenem zabudowanym 2022 [taryfikator, punkty, utrata prawa jazdy]

Od 1 stycznia 2022 roku rząd w trosce o nasze bezpieczeństwo znowelizował ustawę o przepisach ruchu drogowego i wprowadził nowe stawki w taryfikatorze mandatów....

Nowości Ducati, które zwalą z nóg i konkurencję i ciebie… Poznaj je osobiście podczas The Red Tour!

Motocykle Ducati, choć należące do klasy premium, stają się coraz bardziej popularne na całym świecie. Właśnie dowiedzieliśmy się, że marka z Borgo Panigale zanotowała...

Borkoś, pierwszy raz od październikowego wypadku, staje na nogi! [aktualny stan zdrowia]

Marcin Borkowski, czyli popularny Borkoś, ratownik medyczny jeżdżący motoambulansem, uległ w październiku bardzo poważnemu wypadkowi podczas pełnienia swojego dyżuru. Powoli, po przejściu wielu skomplikowanych operacji,...

BMW odnotowało rekord sprzedaży w 2021 roku

BMW również może pochwalić się rekordowym wynikiem sprzedaży w 2021 roku i zadziwić może fakt, że wbrew obiegowej opinii to właśnie najdroższe i najbardziej...

VOGE 650 DSX – zamach na niemiecką klasę średnią [dane techniczne, opis, moc, cena]

W ostatnim czasie za naszą zachodnią granicą zawrzało, a wszystko to za sprawą marki VOGE i modelu 650 DSX, zaprezentowanego podczas światowych premier na...