Mało kto dziś pamięta, że na początku lat 70. Kawasaki było o krok od zbudowania maszyny, która mogła zdominować rynek jeszcze mocniej niż kultowy Z1. Square Four 750, dwusuwowy czterocylindrowiec w układzie „kwadratowym”, miał bić rekordy osiągów, ale ostatecznie nigdy nie trafił do produkcji. Pozostał ciekawostką i jedną z największych niewiadomych w historii Kawasaki.
Inżynierowie Kawasaki po erze modeli H1 Mach III i H2 Mach IV chcieli zbudować motocykl, który nie tylko przekroczy kolejną granicę osiągów, ale też ustanowi nowy standard technologiczny. Na przełomie lat 60.i 70. rywalizacja była brutalna, a rewolucyjna Honda CB750 i późniejszy Kawasaki Z1 zmieniły zasady gry. W tym właśnie momencie zrodził się również tajny projekt „zielonych” o numerze 0280 – Square Four.
Najszybszy motocykl świata
Kawasaki od końca lat 60. otwarcie podkreślało, że ich celem jest absolutna dominacja w zakresie prędkości maksymalnej. Dwusuwy Mach III i Mach IV i oraz chwilę później czterosuwowy Z1 były tego dowodem. Jednak wewnątrz japońskiego koncernu trwały prace nad czymś jeszcze potężniejszym: dwusuwowym czterocylindrowcem, który dzięki chłodzeniu cieczą i odważnej konstrukcji miał pobić wszystkie wcześniejsze rekordy.
Model Square Four 750 miał osiągać około 75 KM i przekraczać 200 km/h – co w tamtym czasie było czymś wręcz szokującym, zwłaszcza w tej klasie pojemnościowej. Układ cylindrów „square-four” zapewniał kompaktową budowę i bardzo dobrą równowagę silnika, a zastosowanie nowych materiałów i ulepszonej aerodynamiki miało wyeliminować problemy typowe dla mocnych dwusuwów.
Konstrukcja, która wyprzedzała swoje czasy
Ten silnik był wyjątkowy już na papierze. Cztery cylindry tworzyły układ połączony w dwie pary: prawy przód z prawym tyłem i lewy przód z lewym tyłem. Każda para miała własny kanał dolotowy, podłączony do podwójnego gaźnika. Na etapie prac przygotowawczych rozważano nawet system wtrysku paliwa – pionierskie rozwiązanie jak na początek lat 70.
Chłodzenie cieczą miało rozwiązać problem przegrzewania. Rozrusznik elektryczny planowano połączyć z klasycznym kickstarterem, by zwiększyć niezawodność układu rozruchu. Kawasaki chciało stworzyć maszynę wszechstronną: szybką, mocną, ale także dopracowaną technicznie.
Zderzenie z rzeczywistością
Rok 1973 okazał się punktem zwrotnym. W USA zaczęły wchodzić nowe normy emisji, które bardzo mocno uderzały w całą kategorię mocnych dwusuwów. Kawasaki uznało, że projekt nie ma szans na homologację i dalszy rozwój przestaje mieć sens biznesowy. Square Four został zatrzymany mimo bardzo wysokiego stopnia zaawansowania.
W fabryce projekt miał przydomek „steak tartare”, czyli po prostu tatar, być może ze względu na „surową”, niemal dziką moc silnika. Nigdy jednak nie zobaczył asfaltu i pozostał jedynie fantomem w historii motocykli Kawasaki.
Stracona szansa?
Dzisiaj projekt Square Four 750 jest symbolem nie tylko najbardziej ambitnego okresu Kawasaki, ale też innej epoki motocykli – kiedy producenci bez wahania ryzykowali, eksperymentowali i przesuwali granice technologii. Gdyby motocykl trafił do sprzedaży, prawdopodobnie stanąłby ponad Z1, a historia japońskich superbike’ów wyglądałaby zupełnie inaczej.
