DKW RT 125 – prosty motocykl, który zmotoryzował pół świata [historia, dane techniczne]

Są motocykle ważne. Są motocykle kultowe. Są też takie, które po prostu zmieniły historię. DKW RT 125 należy do tej ostatniej kategorii. Ten niepozorny, dwusuwowy jednoślad stał się po II wojnie światowej fundamentem dla licznych kolejnych konstrukcji w Europie, USA i Azji. Jego dokumentacja trafiła w ręce aliantów jako część reparacji wojennych, w efekcie czego RT 125 stał się najczęściej kopiowanym motocyklem XX wieku. 

Pierwowzór tego motocykla powstał jeszcze przed wybuchem II wojny światowej w niemieckich zakładach DKW, które od lat 30. XX w. należały do koncernu Auto Union, z której później wyrosła m.in. marka Audi. Projekt pod oznaczeniem „RT 125” (gdzie skrót RT pochodzi od Reichstyp, czyli „model państwowy”) opracowano pod kierunkiem inżyniera Hermanna Webera już w 1938 roku, a produkcję seryjną rozpoczęto rok później w fabryce w Zschopau.

RT 125 był odpowiedzią na potrzeby rynku lekkich motocykli – miał być tani, prosty w obsłudze i łatwy w produkcji, co wynikało zarówno z filozofii DKW, jak i ówczesnej niemieckiej ekonomii. Wersje cywilne i wojskowe tego modelu opuszczały taśmy produkcyjne do 1944 roku, a w czasie wojny trafiały m.in. do Wehrmachtu. Po 1945 roku konstrukcja nie była już objęta ochroną patentową i stała się jedną z najczęściej kopiowanych motocykli w historii motoryzacji. 

Szukasz akcesoriów motocyklowych? Jeśli tak, to polecamy sklep naszych przyjaciół z Motormind. Klikając w poniższy link i dokonując przez niego zakupów dokładacie cegiełkę do rozwoju i utrzymania naszego portalu. Dziękujemy!

Odzież i akcesoria motocyklowe – MotorMind

Wzór inżynierskiej skromności

Patrząc z dzisiejszej perspektywy, DKW RT 125 może wydawać się motocyklem wręcz prymitywnym. Jednak właśnie w tej prostocie tkwił jego geniusz. Konstruktorzy świadomie zrezygnowali z rozwiązań wymagających precyzyjnej obróbki czy drogich materiałów. Dwusuwowy silnik miał minimalną liczbę części ruchomych. Efekt? Motocykl, który dało się produkować szybko, tanio i niemal wszędzie, a następnie w miarę potrzeby rozkręcić i złożyć do kupy korzystając z podstawowych narzędzi.

RT 125 dawał dokładnie to, czego potrzebowały powojenne społeczeństwa: mobilność. Silnik o pojemności 123 cm³ rozwijał około 4-5 KM, co pozwalało rozpędzić motocykl do 80 km/h. Nie były to osiągi sportowe, ale w realiach lat 40. i 50. wystarczały w zupełności. Zawieszenie oparto na teleskopowym widelcu z przodu i sztywnym tyle (w późniejszych wersjach pojawiły się elementy resorowane). Hamulce bębnowe, 19-calowe koła i masa własna w okolicach 80 kg czyniły z RT 125 maszynę lekką i zaskakująco poręczną. Co równie ważne – konstrukcja była odporna na kiepskiej jakości paliwo i prowizoryczny serwis.

Była to maszyna stworzona nie dla entuzjastów sportu, lecz dla ludzi potrzebujących środka transportu. RT 125 miał wozić do pracy, na targ, do lekarza. Miał odpalać po zimnej nocy i jechać dalej mimo przeciętnego paliwa i oleju. I dokładnie to robił. W praktyce był to jeden z pierwszych motocykli projektowanych „systemowo”: rama, silnik i osprzęt tworzyły spójną całość, łatwą do kopiowania i adaptacji. Dlatego po wojnie tak dobrze przyjął się w fabrykach, które dopiero uczyły się produkcji jednośladów.

Pierwsza globalna platforma motocyklowa

Po 1945 roku dokumentacja techniczna DKW RT 125 została przejęta przez aliantów jako część reparacji wojennych i udostępniona producentom w różnych strefach wpływów. W praktyce oznaczało to jedno: każdy mógł go produkować. Związek Radziecki wywoził na swój teren nie tylko formy, narzędzia i całe linie montażowe, ale też doświadczonych pracowników niemieckich fabryk. Na bazie DKW RT 125 powstały m.in.:

• w Polsce: SHL M04/M05 oraz Sokół 125
• w Wielkiej Brytanii: BSA Bantam
• w USA: Harley-Davidson Hummer
  
• w NRD: pierwsze modele MZ (RT 125/1, RT 125/2)
  
• w RFN: DKW RT 125 W
  
• w ZSRR: Mińsk M1A i jego liczne mutacje
  
• w Japonii: pierwsze Yamahy (Nippon Gakki) YA-1

Można powiedzieć, że był to pierwszy w historii przypadek „globalnej platformy motocyklowej”. Ciekawym zjawiskiem było to, jak poszczególni producenci odchodzili od pierwowzoru. Brytyjczycy szybko dostosowali konstrukcję do ruchu lewostronnego i lokalnych norm. Amerykanie zmienili charakter motocykla na bardziej rekreacyjny. W NRD rozwijano wersje sportowe i terenowe. W Japonii natomiast RT 125 stał się punktem startowym do budowy zupełnie nowej kultury technicznej. Tamtejsi inżynierowie bardzo szybko zaczęli poprawiać jakość wykonania, precyzję spasowania i trwałość materiałów. To właśnie z tej drogi wyrosła późniejsza potęga japońskich motocykli.

Fundament polskiej motoryzacji jednośladowej

Dla Polski RT 125 miał znaczenie szczególne. To właśnie jego konstrukcja stała się punktem wyjścia dla powojennych Sokołów 125 i SHL-ek (a następnie, pośrednio, WSK 125), które zmotoryzowały tysiące mieszkańców mniejszych miejscowości. Były tanie, proste i możliwe do naprawy w przydomowym garażu – dokładnie tak, jak ich niemiecki pierwowzór.

Sokół 125 – motocykl, który dał początek powojennej motoryzacji w Polsce [historia, dane techniczne]

Oryginalne egzemplarze DKW RT 125 są dziś coraz rzadziej spotykane i coraz droższe. Najbardziej poszukiwane są motocykle zachowane w stanie fabrycznym lub odbudowane z użyciem oryginalnych części. Ceny zależą oczywiście od rocznika i kompletności, a dobrze odrestaurowane egzemplarze potrafią kosztować więcej niż współczesne 125-ki klasy premium z salonu.

Trudno znaleźć inny model, który w takim stopniu zdefiniował cały segment rynku. DKW RT 125 praktycznie ustanowił standard motocykla 125 cm³ jako maszyny przejściowej między motorowerem a większym jednośladem. Był jednym z pierwszych motocykli, który realnie trafił „pod strzechy”. Nie był luksusem. Był narzędziem. I właśnie dlatego zapisał się w historii mocniej niż wiele bardziej zaawansowanych konstrukcji.

DKW RT 125 – dane techniczne