Trzy zabytkowe Junaki z roczników 1961, 1962 i 1963. Trzech przyjaciół, którzy postanowili sprawdzić, jak daleko można zajechać na motocyklach pamiętających zupełnie inne czasy. I odrobina szaleństwa. Dnia 1 listopada ruszyli z Paryża. Osiemnastego dnia podróży, 18 listopada 2026 roku, dotarli do Dakaru.
Tekst: Katarzyna Szymala – Klasyk w kobiecych dłoniach
Na liczniku mieli 6003 kilometry. Po drodze były góry, pustynia, deszcz, upał, awarie, naprawy w warunkach, które trudno nazwać warsztatowymi, i chwile, kiedy entuzjazm wyraźnie przegrywał ze zmęczeniem. To historia o trzech zwyczajnych facetach, ich starych Junakach i marzeniu, które postanowili zrealizować.
Szukasz akcesoriów motocyklowych? Jeśli tak, to polecamy sklep naszych przyjaciół z Motormind. Klikając w poniższy link i dokonując przez niego zakupów dokładacie cegiełkę do rozwoju i utrzymania naszego portalu. Dziękujemy!
Odzież i akcesoria motocyklowe – MotorMind
Pomysł większy niż garaż
Janusz Reiter – Johny, Andrzej Rożek – Niuniek i Piotr Richert. Trzech Kaszubów postanowiło pojechać zabytkowymi Junakami z Paryża do Dakaru. Nie na współczesnych maszynach przygotowanych do dalekich wypraw, nie w komfortowych warunkach, z serwisem czekającym na kolejnym postoju. Wybrali motocykle, które mają za sobą ponad sześć dekad historii. Każdy z nich ma własną przeszłość, a ich wcześniejsze życie – to, gdzie jeździły i jak były eksploatowane – nie zawsze jest znane obecnym właścicielom.
Od pierwszej myśli o wyprawie do jej realizacji minęły dwa lata. Przez ten czas marzenie powoli nabierało kształtów. Dopiero w styczniu 2026 roku chłopaki rozpoczęli konkretne przygotowania do jego realizacji. Trzeba było zaplanować trasę, przygotować motocykle, zgromadzić potrzebne części i sprzęt, pieniądze, urlopy…
Do Paryża motocykle dotarły busem. Tam rozpoczęła się właściwa podróż. Pierwsze kilometry prowadziły przez Francję, a potem Hiszpanię. Początkowo wszystko wyglądało całkiem obiecująco. Junaki jechały, pogoda bywała łaskawa, a kolejne kilometry znikały pod kołami.

Junak – towarzysz, który potrzebuje uwagi
Na początku było całkiem niewinnie. Chłodne poranki, drogie paliwo i krajobraz, który – jak zauważyli chłopaki – przez długi czas był płaski jak deska. Potem przyszły Pireneje. Prawie dwa tysiące metrów wysokości, podjazdy na drugim biegu i wymagające zjazdy.
Junaki miały swoje tempo. Na trasie trzeba było pogodzić się z tym, że nie wszędzie da się pojechać szybko, a czasem wybór drogi oznaczał kompromis między malowniczym wybrzeżem, rondami co kilkaset metrów a autostradą, na której można było spokojnie rozwinąć zawrotne 75 km/h. Szybko okazało się też, że każdy z trzech motocykli ma własny charakter i własne pomysły na przebieg wyprawy.

Junak Johnego od początku dawał znać, że rozrząd i odma nie są jego ulubionymi tematami. A może właśnie są? Później do listy dołączyły problemy ze skrzynią biegów. Maszyna Niuńka zaliczyła kapcia i problemy z łożyskiem tylnego koła. Piotrek mógł na tym tle uchodzić za szczęściarza – jego Junak był zdecydowanie mniej absorbujący. Ot, raz trzeba było dokręcić tulejkę przy wydechu.
Były naprawy przy drodze, regulowanie zaworów, szukanie przyczyn wycieków i rozbieranie skrzyni biegów. Był też dzień tokarza, sześć godzin pracy i rachunek na 100 euro. Dwie tulejki później można było złożyć wszystko do kupy i spróbować ponownie. A kiedy pojawił się luz na łożyskach, z pomocą przyszła… puszka. Zwykły kawałek pociętej puszki posłużył do skasowania luzu. W garażu pewnie ktoś by się zastanawiał, czy to zgodne ze sztuką. Na trasie do Dakaru ważniejsze było, czy pozwoli to dojechać do kolejnego noclegu.

Nie szukajmy problemów, szukajmy rozwiązań
I właśnie tutaj pasują słowa Niuńka, które mogłyby stać się mottem całej wyprawy: „Nie szukajmy problemów, szukajmy rozwiązań”. Bo kiedy jesteś tysiące kilometrów od domu, na motocyklu starszym od wielu uczestników dzisiejszych wypraw, nie zawsze możesz pozwolić sobie na rozwiązanie idealne. Czasem trzeba pomyśleć, pokombinować, wykorzystać to, co akurat masz pod ręką, i znaleźć sposób, żeby jechać dalej.
Przygotowanie Junaków to zresztą osobna historia. Chłopaki nie ruszyli w drogę na zupełnie seryjnych maszynach. Dwa motocykle miały filtry powietrza od kosiarek, wydrukowane na drukarce 3D, a Piotrek postawił na oryginalny filtr. Dwa Junaki jechały na gaźnikach od Kangura, a trzeci miał gaźnik Jacka Janickiego. Były też głowice od Roberta Szczesika, dynama od Jacka Tomaszewskiego oraz iskrowniki ETO. W Junaku Piotrka pracował zestaw od Aliena. Za każdym z tych elementów stoi czyjaś praca, wiedza i pomoc.

Johny po dotarciu do celu zauważył, że konstruktorzy Junaków pewnie nawet nie przypuszczali, że te motocykle pojadą kiedyś w taką wyprawę. Trudno się z tym nie zgodzić.
Afryka – nie zawsze jak na pocztówce
Po przejechaniu Francji i Hiszpanii, pokonaniu Pirenejów i dotarciu na południe Europy przyszedł czas na przeprawę do Afryki. Prom, odprawy, kolejne pieczątki w paszportach i wreszcie: „Witaj, Afryko!”.
Maroko przywitało ich górami, zmienną pogodą i drogami, które pozwalały podziwiać krajobrazy. Były podjazdy, zjazdy, miasteczka i codzienne życie toczące się tuż przy trasie. Później pojawiły się kolejne, zupełnie inne obrazy. Rozległe, płaskie przestrzenie, coraz więcej piasku, a w końcu Sahara.

Nie jechali jednak przez Afrykę z listą atrakcji do odhaczenia. Nie zależało im na tym, żeby za wszelką cenę zwiedzić jak najwięcej miast i zabytków. Kiedy pojawiało się pytanie, dlaczego nie zatrzymują się częściej, odpowiedź była prosta: bo lubią jeździć. Cieszy ich droga, zmieniające się krajobrazy i samo przemieszczanie się na motocyklu.
Jest jeszcze jedna rzecz, która wyróżnia sposób ich podróżowania. Chłopaki jeżdżą bez interkomów, nie mieli więc możliwości prowadzenia ze sobą rozmów podczas jazdy. Czasem w drodze mogła towarzyszyć im muzyka, ale przez około 80 procent czasu każdy był po prostu sam ze sobą i własnymi myślami. Tysiące kilometrów, zmieniające się krajobrazy, dźwięk silnika i przestrzeń na poukładanie sobie różnych rzeczy w głowie. Trzy osoby jadące razem, a jednocześnie każda odbywająca własną podróż.

Zmian nie brakowało. Góry, płaskie tereny, pustynne przestrzenie, a po drodze także widoki, których nie da się łatwo zapomnieć. W mauretańskim parku narodowym zobaczyli guźce, krokodyle wskakujące do wody i flamingi. Na innych odcinkach uwagę przyciągały niestety także truchła zwierząt i fragmenty opon ciężarówek zalegające przy drodze.
Afryka nie jest wyłącznie pięknym obrazkiem. To również bieda, zaniedbane miejsca, trudne warunki i codzienność ludzi, którzy żyją zupełnie inaczej niż przybysze z Europy. Polskim podróżnikom szczególnie zapadł w pamięć widok matki z dzieckiem, zbierających do misek kukurydzę wysypaną z ciężarówki.

Nie brakowało również zwyczajnych, sympatycznych spotkań. Miejscowi potrafili pomóc, wskazać drogę, czasem zaangażować się bardziej, niż można było oczekiwać. Zdarzały się jednak sytuacje, w których niemal każda sprawa wymagała dodatkowej opłaty, a na granicach i przy przejazdach pojawiali się pośrednicy oferujący swoje usługi.
Był też moment, który mógł stać się miłym spotkaniem na końcu świata. W Mauretanii chłopaki minęli motocyklistów z polskimi rejestracjami, jadących w przeciwnym kierunku. Niestety, żadna z ekip się nie zatrzymała. Skończyło się na krótkim minięciu na trasie. A szkoda, bo spotkanie rodaków tak daleko od domu mogłoby być naprawdę ciekawym przystankiem w tej podróży.
Człowiek też ma swoją wytrzymałość
Motocykl można naprawić, wymienić część, dorobić tulejkę albo znaleźć sposób, żeby tymczasowo poradzić sobie z usterką. Z człowiekiem jest trochę trudniej. Początkowo chłodne poranki i wieczory, później deszcz, wiatr, a na końcu temperatury zbliżające się do 40 stopni. Do tego długie odcinki, wiele godzin w siodle i konieczność codziennego przygotowania się do następnego etapu. Nie było czasu na długie odpoczywanie. Każdego dnia trzeba było ruszyć dalej.

Był dzień, w którym przejechali około 400 kilometrów w deszczu. Przemokli do ostatniej nitki. Mokre ubrania, niesprawne ładowarki, rozładowane telefony i niewiele zdjęć z całego dnia. Do tego problemy z motocyklami. Trudno mówić o romantycznej przygodzie, kiedy człowiek marzy przede wszystkim o suchym ubraniu i dachu nad głową.
Był też upadek, który mógł zakończyć dalszą jazdę. Na szczęście skończyło się na siniaku na piszczeli i spuchniętej kostce, choć motocykl również odczuł spotkanie z ziemią. Zgięta klamka sprzęgła, porysowany błotnik i zgięty gmol przypominały, że na trasie nie wszystko da się przewidzieć.
Nie brakowało też bardziej przyziemnych problemów. Johny zmagał się z bólem pleców. Z pomocą przyszedł Wojtek, dobry duch wyprawy, który postanowił zorganizować masażystę. Kiedy jednak padła cena – 100 euro – okazało się, że ból… minął. A na poważnie: po jednym z dłuższych przejazdów plecy w końcu odpuściły. Zresztą to nie pierwszy raz, kiedy słyszę, że wibracje Junaka potrafią zdziałać cuda z bólem pleców.
Takich momentów w tej historii jest sporo. I właśnie one sprawiają, że wyprawa staje się bardziej prawdziwa. Nie ma tu trzech niezniszczalnych motocyklistów, którzy bez mrugnięcia okiem pokonują kolejne przeszkody. Są ludzie, którzy czasem mają dość, są zmęczeni, zirytowani, obolali i zwyczajnie tęsknią za domem.
Najlepiej pokazał to dzień przekraczania granicy z Senegalem. Po ciężkiej jeździe, upale i trudnym odcinku przez mauretański park narodowy przyszło im czekać na odprawę około pięciu godzin. Temperatura przekraczała 35 stopni, a cała procedura przeciągała się przez dodatkowe opłaty, pośredników i zamieszanie organizacyjne. Do tego problemy z internetem, zgubione pieniądze i zwykłe ludzkie zmęczenie.
W relacji na Facebooku z tego dnia padło zdanie, które trudno uznać za turystyczną reklamę Afryki: „Ch…a ta wycieczka”. I może właśnie dlatego warto je przywołać. Bo w prawdziwej podróży nie każdy dzień jest piękny. Nie każda przygoda cieszy, kiedy akurat się dzieje. Czasem człowiek ma po prostu dość. A mimo to następnego ranka wstaje, pakuje rzeczy i rusza dalej.
Za trzema Junakami stoją też inni ludzie
W opowieści o wyprawie łatwo skupić się na tych, którzy siedzą na motocyklach. Tymczasem za nimi jest znacznie więcej osób. Są Żony, które wspierały uczestników, dopingowały ich i pomagały przygotować się do wyjazdu. Jak to ujął Piotrek bardzo trafnie: „Miłość to też pełna apteczka”. To zdanie mówi chyba wszystko o tym, jak ważne było ich wsparcie – również w tych całkiem praktycznych sprawach.
Jest Wojtek, który pomagał zdalnie i szukał rozwiązań, kiedy pojawiały się problemy. Jest Michał, który wysłał do Malagi paczkę z częściami. Paczka dotarła do Maćka, właściciela wypożyczalni motocykli, a razem z częściami przyjechały także trzy batony Pawełki – drobny, ale jakże potrzebny dodatek do wyprawowego zaplecza.

Są osoby, które pomagały przy przygotowaniu motocykli, sponsorzy i firmy wspierające przedsięwzięcie. Jest wreszcie społeczność obserwująca wyprawę na Facebooku. Każda wiadomość, komentarz i dobre słowo miały znaczenie. Wyprawa była ich, ale nie odbywała się w całkowitej samotności.
To również próba przyjaźni. Wspólna jazda dzień po dniu, dzielenie się obowiązkami, naprawianie motocykli, czekanie na siebie, radzenie sobie z kryzysami. Na trasie szybko wychodzi, jak wygląda współpraca, kiedy nie wszystko idzie zgodnie z planem. Nie można też zapomnieć o wszystkich, którzy pomogli przygotować motocykle i wsparli samą wyprawę. O tych, którzy dołożyli części, sprzęt, pieniądze, dobre słowo albo po prostu byli z chłopakami myślami. Takie przedsięwzięcia rzadko są dziełem wyłącznie tych, których widzimy na zdjęciach.
6003 kilometry i kawałek betonu
18 listopada 2026 roku, osiemnastego dnia podróży, chłopaki ruszyli z Saint-Louis w stronę Dakaru. Do celu pozostawało jeszcze 260 kilometrów. Dzień zaczął się od kapcia, a potem były kolejne kilometry, upał i droga, która nie zawsze ułatwiała jazdę.
Na około 150 kilometrów przed celem zatrzymali się po arbuza. Rozkroili go i zjedli połowę, a resztę oddali miejscowemu, który próbował nawiązać z nimi rozmowę. Potem ruszyli dalej. Około 40 kilometrów przed Dakarem wjechali na autostradę. Na bramkach zostawili ostatnie senegalskie pieniądze, a po zjeździe nawigacja najwyraźniej postanowiła sprawdzić ich cierpliwość do samego końca. Dwanaście kilometrów do celu zajęło im czterdzieści minut.

Ale w końcu byli na miejscu. Przed nimi tabliczka – symboliczny punkt, z którym od lat kojarzy się Dakar i dawny finał legendarnego rajdu Paryż–Dakar. Dla kogoś z boku może to być po prostu kawałek betonu. Dla nich oznaczał 6003 kilometry, kilkanaście dni jazdy, setki decyzji, napraw, zmagań z pogodą i własnymi słabościami. Cieszyli się jak dzieci, które właśnie dostały wymarzony prezent. I trudno się dziwić.
To nie był udział w rajdzie Paryż–Dakar. To była ich własna wyprawa, z własnym celem i własnymi zasadami. Chcieli sprawdzić, czy trzy zabytkowe Junaki poradzą sobie z drogą z Paryża do Dakaru. Sprawdzili. Dakar okazał się próbą sprzętową, ludzką i przyjacielską. A Junaki? Dojechały. I to jest chyba najlepsza odpowiedź na wszystkie pytania o to, czy Junak nadaje się do dalekich, wymagających wypraw.
Droga jest celem
Dakar został osiągnięty, ale wyprawa jeszcze się nie skończyła. Przed nimi pozostaje powrót do domu – kolejny etap, którego nie można dopisać do tej historii, zanim naprawdę się wydarzy.
Można już jednak powiedzieć, że trzy Junaki z roczników 1961–1963 udowodniły coś, czego nie da się zmierzyć samym przebiegiem. Że wiek motocykla nie musi wyznaczać granic podróżowania. Że za technicznym sukcesem stoją nie tylko konstrukcja i przygotowanie, ale też wiedza, pomysłowość i pomoc innych ludzi. I że marzenia, nawet te z pozoru zupełnie szalone, warto czasem zamienić w plan, a potem po prostu wsiąść i ruszyć.
Nie jechali po to, żeby zaliczyć jak najwięcej atrakcji. Nie potrzebowali luksusowych noclegów ani idealnych warunków. Chcieli jechać. Patrzeć, jak zmienia się świat za kierownicą Junaka, radzić sobie z tym, co przyniesie kolejny dzień, i dotrzeć do miejsca, o którym marzyli od dawna. Może właśnie dlatego najważniejsze podsumowanie tej wyprawy jest tak proste: droga jest celem. A Dakar? Dakar jest pięknym dowodem na to, dokąd ta droga może zaprowadzić.

Miałam zaszczyt obserwować chłopaków na bieżąco – śledzić ich trasę w aplikacji, czytać relacje, rozmawiać z nimi i trochę razem z nimi przeżywać kolejne etapy tej wyprawy. Z ogromnym podziwem patrzyłam na to, co robią. Cieszę się, że ich znam! Są wspaniałą inspiracją dla innych. Pokazują, że marzenia nie muszą czekać na idealny moment, nowy motocykl czy wszystkie sprzyjające okoliczności. Czasem wystarczy odwaga, trochę uporu i ludzie, z którymi chce się ruszyć w drogę.
Ten tekst powstał na podstawie rozmów z chłopakami, wiadomości od nich oraz relacji publikowanych na Facebooku. To ich historia – opowiedziana z perspektywy kogoś, kto miał szczęście przyglądać się jej niemal na żywo. Ale to też kolejny rozdział historii polskiego motocykla Junak! ❤️
