Po austriackie silniki sięgały różne firmy motocyklowe. Miały one bowiem opinię trwałych i niezawodnych. W latach 80. ubiegłego wieku również Jawa zainteresowała się tymi jednostkami napędowymi.
Montaż silników innych producentów miał być sposobem nie tylko na podniesienie osiągów. Zmodernizowana Jawa miała odbudować pozycję czechosłowackiego koncernu, na rynkach zachodniej Europy.
Wyjątkowa Jawa – sześć cylindrów, prawie metr szerokości, ponad litr pojemności i śmieszna moc…
Podobnie jak u nas, również na Zachodzie były to motocykle cenione za jakość wykonania, prostotę obsługi i solidność. W historii prezentowanej wersji ciekawostką jest to, że została ona stworzona przez angielskiego dealera firmy. Jego siedziba znajdowała się w King’s Lynn, we wschodniej Anglii. Działem technicznym kierował Jiří Čáp i to on jest uważany, za pomysłodawcę wykorzystania jednostki Rotaxa.
Czterosuwowy jednocylindrowiec o pojemności 494 cm3, został umieszczony w ramie modelu 350 typ 634. Przeprowadzone testy wykazały, że motocykl wymaga dopracowania i modyfikacji, w tym przekonstruowania ramy. Čáp i jego współpracownicy poświęcali swój prywatny czas, w tym weekendy na prace nad konstrukcją pojazdu.
Prototyp powstał w 1986 roku. Wybrano wersję Rotaxa o mocy 34 KM. Był on połączony ze skrzynią biegów o pięciu przełożeniach i zasilany gaźnikiem Amal. Wydech pochodził od firmy Micron. Początkowo montowano jedynie kickstarter, następnie dodano również rozrusznik elektryczny.
Na potrzeby angielskiego nabywcy reflektor był przystosowany do ruchu lewostronnego, a prędkościomierz wyskalowano w milach.

Angielski oddział Jawy własnymi siłami zmontował około 50 egzemplarzy modelu 500. W 1988 roku elementy ramy zaczął produkować zakład w miejscowości Týnec, w Czechosłowacji. Były one dostarczane do Anglii, gdzie następnie wyposażano je w silniki. 20 egzemplarzy zostało zakupionych przez Czechosłowację, gdzie wykorzystywane były początkowo jako motocykle eskortowe.
Eskortowa Jawa 354 Nanuk i stanowcze “niet” towarzysza Chruszczowa
Następnie skierowano je do Korpusu Bezpieczeństwa Narodowego (Sbor Národní Bezpečnosti), do nadzorowania i kontroli ruchu drogowego.
W przeciwieństwie do MZ, Jawa 500 Rotax nie trafiła do produkcji na dużą skalę. Początek lat 90. XX wieku, oznaczał załamanie się rynku wschodniego, a tym samym pogorszenie sytuacji finansowej firmy. Jednocześnie Jawie przyszło konkurować z importowanymi motocyklami japońskimi i zachodnioeuropejskimi – znacznie nowocześniejszymi i o lepszych osiągach.
Warto wspomnieć, że austriackie silniki były wykorzystywane także w sportowych Jawach, ale to już zupełnie inna historia.
Dane techniczne Jawa 500 Rotax:
Silnik: czterosuwowy, jednocylindrowy, chłodzony powietrzem, typu OHC, o pojemności 494 cm3
Moc: 34 KM
Maksymalny moment obrotowy: 42 Nm
Zasilanie: gaźnikiem
Skrzynia biegów: pięć przełożeń
Przeniesienie napędu: łańcuchem
Hamulec przedni: tarcza 265 mm, z zaciskiem dwutłoczkowym
Hamulec tylny: bęben
Opona przednia: 3.25 – 18
Opona tylna: 3.5 – 18
Wysokość siodła: 820 mm
Masa sucha: 155 kg
Prędkość maksymalna: 145 km/h
Zużycie paliwa: 4 – 4,5 litra na 100 km
