śr., 06 lip 2022

Motor czy motocykl? Etymologia, co mówi słownik (SJP PWN) i dlaczego

-

Patrz kochanie – mówi matka do swojego trzylatka – motor. Widzisz? Pan parkuje motor. – Motoj, odpowiada dziecko. Kto z nas nie doświadczył takiej sytuacji, albo mieszka i jeździ na odludziu, albo kupił motocykl wczoraj. No właśnie, co kupił? Motocykl czy motor? Postaramy się w niniejszym artykule odpowiedzieć na to pytanie.

Spór o to czy mówi się motocykl czy motor przypomina ten o jajku i kurze. Oba nazewnictwa mają swoich zagorzałych przeciwników jak i zwolenników. Zacznijmy może od tego, co na ten temat mówi internetowy Słownik Języka Polskiego PWN. Wpisując hasło motor otrzymujemy taką oto odpowiedź:

  1. «mechanizm przetwarzający energię elektryczną lub cieplną na energię mechaniczną»
  2. pot. «motocykl»

A wpisując frazę motocykl:

«dwukołowy pojazd bez nadwozia, napędzany silnikiem spalinowym, przeznaczony do przewozu jednej lub dwóch osób»

Co można wywnioskować z powyższych zapisów? O ile na motocykl można powiedzieć, ale tylko potocznie, motor, o tyle to nazewnictwo nie jest już tak utrwalone, by pod frazą motocykl, twórca słownika zapisał – potocznie nazywany motorem… Niech to da do myślenia tym, którzy myślą, że słowo motor jest ważniejsze, bo częściej używane – w końcu język mówiony, to właśnie język potoczny.

Większość motocyklistów jednak bardzo się pilnuje i nazywa swoje maszyny motocyklami, a większość matek pokazuje swoim dzieciom ich motory. Ta publikacja niczego nie zmieni, tak było, jest i będzie. Często motocyklowy laik, na zadane przez siebie pytanie dotyczące motoru motocyklisty, usłyszy jak mantrę powtarzaną odpowiedź: Motor to masz w pralce. Racja – motor to przede wszystkim silnik.

Etymologia słów motor i motocykl

Choć możecie doszukać się w różnych publikacjach, że jest to zapożyczenie z języka niemieckiego, to tak pierwotnie słowo to wywodzi się od łacińskiego moveo, a znaczyło tyle co polskie poruszam. Słowo motor jest bez dwóch zdań dużo bardziej międzynarodowe, i możemy znaleźć je, często w obu znaczeniach (i silnik i motocykl), oprócz języka polskiego także w kilkunastu innych: angielskim, asturyjskim, baskijskim, czeskim, duńskim, esperanto,hiszpańskim, holenderskim, katalońskim, portugalskim, słowackim, słoweńskim, szwedzkim a nawet węgierskim. Ciekawe, że silnik w języku niemieckim to die Kraftmaschine, a motocykl to das Motorrad.

Dużo mniej uniwersalne, polskie słowo motocykl pochodzi bezpośrednio z języka francuskiego (od słowa motocycle), a pośrednio – tak zgadliście – znów z łaciny (motus – czyli ruch).

Zatem podsumowując, choć można nazywać motocykl motorem, to jednak w języku polskim staranniej jest powiedzieć motocykl. Na wycieczce zagranicznej natomiast, prędzej zostaniecie zrozumiani używając słowa motor. My w naszej redakcji nazywamy motocykl motocyklem, ale znamy polską, dużą motocyklową (a może motorową) redakcję, w której słowa motor używa się dużo częściej. Spróbujcie zgadnąć o którą nam chodzi…

Motovoyagerhttps://motovoyager.net
Nasi czytelnicy to wybrana grupa ludzi. Motocykliści, którzy w Internecie szukają inteligentnej rozrywki, konkretnych porad lub inspiracji do wyjazdów motocyklowych. Nie jesteśmy serwisem dla każdego, zdajemy sobie z tego sprawę i… uważamy, że jest to nasz atut. Nie znajdziesz u nas treści nastawionej jedynie na kliki, która nie wnosi niczego merytorycznego. Nasza maksyma to: informować, radzić, bawić nie zaśmiecając głów czytelników bezsensownymi treściami.

1 KOMENTARZ

  1. Wg mnie trochę się nadęliście z tą nazwą motocykl, w stanach mówią motorcycle czy bike? Tak samo na motocykl crossowy mówią dirtbike, a nie dirt motorcycle…

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Please enter your comment!
Please enter your name here

Witryna wykorzystuje Akismet, aby ograniczyć spam. Dowiedz się więcej jak przetwarzane są dane komentarzy.

POLECAMY

Barton Scalpel 50 – towarzysz na każdy dzień [opis, dane techniczne, cena]

Nazwa może być myląca. Atutem skutera nie są bowiem nieziemskie przyśpieszenia, prędkość maksymalna, wielka moc. Silnik skrywa jedynie 50 centymetrów sześciennych i zapewnia moc...

Honda CB650R Neo Sports Cafè – [dane techniczne, opis, recenzja, opinia, test, spalanie]

Motocykl jest nawiązaniem do konceptu CB4 z 2015 roku. Bezpośrednio wzorowanymi na nim są także CB1000R, CB300R oraz CB125R. Jednoślady te mają być współczesnymi...

Marc Marquez opublikował list do swoich fanów – operacja lub koniec kariery

Marquez jest niesamowicie utalentowanym zawodnikiem, który wielokrotnie zachwycał nas swoją jazdą. Niestety Hiszpana prześladuje spory pech, ale także uciążliwe kontuzje, które po raz kolejny...

Kawasaki Z650RS [dane techniczne, recenzja, opinia, opis, spalanie]

W 1969 roku do salonów sprzedaży wjechała Honda CB750. Trzy lata później Honda musiała zmierzyć się ze swoim pierwszym konkurentem, Kawasaki Z1. Do końca...

Samozapłon przyczyną spalenia motocykla?

Do zdarzenia doszło na warszawskim Targówku. Z relacji naocznych świadków wynika, że chwilę po uruchomieniu silnika doszło do wybuchu.  Na miejscu pojawiły się cztery zastępy...