Rozpoczynamy cykl subiektywnych poradników o kuchniach regionalnych. Opiszemy  charakterystyczne potrawy różnych zakątków świata, doradzimy gdzie ich spróbować i czy w ogóle warto. Na pierwszy ogień kraje dawnej Jugosławii.

Kuchnia Bałkanów bardzo Polakom smakuje, bo łączy to, co najlepsze w kuchni śródziemnomorskiej, czyli pyszne świeże warzywa, zioła i oliwę z porządnym mięsem. Wegetarianie i weganie także nie będą narzekać – bogactwo warzyw i owoców przyprawia o zawrót głowy. Oto moja subiektywna lista 10 potraw, które mogę polecić każdemu, kto wybiera się do Chorwacji, Czarnogóry, Bośni lub Serbii.

Ajvar, czyli pasta z pieczonej papryki i bakłażana

1. Ajvar

To bardzo aromatyczna pasta przygotowywana z pieczonej łagodnej papryki, bakłażana i ostrej papryki, często z dodatkiem czosnku. Nazywana warzywnym kawiorem jest znakomitym dodatkiem do grillowanych mięs, ale także do chleba.

 

SONY DSC

2. Ćevapčići

To małe robione ręcznie kiełbaski z mielonego mięsa, najczęściej jagnięcego i wołowego z dużą ilością czosnku. Ponieważ jest to rodzaj kebabu, podaje się je tak samo: w bułce pita lub na talerzu z krojoną drobno cebulą, pomidorami, ogórkami i papryką. Obowiązkowym dodatkiem do Čevapčići jest Ajvar.

 

Burek, czyli bułka z mięsnym nadzieniem, występuje w wielu kształtach

3. Burek

Wbrew swojsko brzmiącej nazwie nie chodzi tu na szczęście o sympatycznego czworonoga, ale o wypełnioną mięsem mielonym bułkę z ciasta podobnego do francuskiego. Burek jest rodzajem bałkańskiego fast-foodu, można go kupić niemal wszędzie. Najlepiej smakuje oczywiście tam, gdzie garną się tubylcy.

 

4. Pljeskavica Pljeskavica to rumsztyk doprawiony na ostro

W dużym uproszczeniu można by rzec, że to płaska wersja ćevapčići, ale to nie byłaby cała prawda. Pljeskavica to, ogólnie mówiąc, rodzaj rumsztyka z mielonego lub siekanego mięsa z dodatkiem cebuli i czosnku. Najsłynniejsze odmiany Pljeskavicy to Leskovačka, przygotowywana z doprawionej na ostro wieprzowiny, Šarska, przygotowywana z wołowiny z dodatkiem owczego sera i Hajdučka, którą przyrządza się z wołowiny i wędzonej wieprzowiny.

5. Janjetina Specjalnością Bałkańskiej kuchni są pieczone w całości na ogniu jagnięta

Słowo to oznacza po prostu jagnięcinę, ale jeśli pojawia się ono wielkimi literami na szyldzie, to najczęściej oznacza pieczone na żywym ogniu całe jagnięta, których smaku nie da się opisać słowami. W zależności od regionu mięso marynowane jest w różny sposób, ale zawsze jest delikatne, soczyste, kruche i pyszne.

 

6. Đuveč Djuvec to prawdziwa orgia smaków

To danie, podobne do hiszpańskiej paelli, przygotowuje się w piekarniku. Do jego przyrządzenia, oprócz mięsa używa się oliwek, pomidorów, pieczarek, ryżu i cebuli. Znakomicie smakuje z kurczakiem, jak i z rybą czy owocami morza.

 

Bosanski lonac - skarby Bośni w kociołku

7. Bosanski lonac

Danie pochodzące z Bośni, mniej znane a szkoda. Rodzaj rybnego gulaszu przygotowywanego z ryb suszonych, endywii i pomarańczy. Pyszne i wyjątkowe.

 

 

Świeże ryby to prawdziwe złoto Adriatyku

8. Plodovi Mora

Czyli po prostu świeże ryby i owoce morza. Lignje (kalmary), hobotnice (ośmiornice), tunj (tuńczyki), škampi (krewetki), mušle (małże) i Orada (dorady) to prawdziwy skarb Adriatyku. Warto upewnić się czy oferowane w barze lub restauracji smakołyki nie pochodzą z zamrażalnika.

 

Pyszne pierożki Klepe to punkt obowiązkowy

9. Klepe

Pochodzące z Bośni pierożki to bardzo miły akcent, który uświadamia, że mamy z naszymi bałkańskimi sąsiadami wiele wspólnego. Klepe pojawiają się w różnych rejonach Bałkanów i mają różne nadzienia, ale zawsze zachwycają smakiem.

 

Ustipci nadają się na przystawkę, przekąskę i deser

10. Ustipci

Ustipci to smażone w głębokim tłuszczu pieczywo, które ma tę zaletę, że można podawać je zarówno na słono, na przykład jako starter, jak i na słodko jako deser. Ja próbowałem z sosem pomidorowym, serem owczym, jogurtem naturalnym i sosem waniliowym. Zachwycające!

 

Zaznaczam, że jest to mój prywatny ranking. Wielu potraw nie próbowałem, a te wymienione poznałem nie w wykwintnych restauracjach, a lokalnych gospodach, prywatnych domach i na targach. Do każdej z potraw mogę gorąco polecić znakomite bałkańskie wina: np Ivan Dolac albo Dingac. Amatorom mocniejszych trunków nie trzeba przypominać kultowej Rakiji lub Lozy. Wszystkim tym, którzy podczas majówki wybierają się na Bałkany, życzę smacznego!

4 KOMENTARZE

  1. No Panowie narobiliście smaku, trzy tygodnie w lipcu będę przebywał w Chorwacji.Już nie mogę się doczekać tego smaku lecz polecam jeszcze paprykę nadziewaną serem oraz podstawa czyli prsut, no i jak można zapomnieć o popisowym daniu czyli peka. Peka jest to potrawa zapiekana przez kilka godzin w specjalnym naczyniu w żarze pieca,mięso z wszelkimi warzywami dusi się we własnym sosie w rogu pieca a można ją przyrządzić z ośmiornicy(hobotnica),jagnięciny ,cielęciny bądż wieprzowiny-pycha.Szkoda że nie można wklejać zdjęć-wrzucił bym kilka.

  2. Dla mnie najlepszą potrawą w b. Jugosławi jest zupa grzybowa z samych prawdziwków, o konsystencji gulaszu ( Słowenia)

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Zapisz się na MV-newsletter!